(Je kunt onderstaande via deze link aanschaffen, of hieronder gewoon online lezen!)
1. Je medewerker neemt je mee naar huis
Ja. Dat is absoluut mijn stelling en ik geloof dat er genoeg wetenschappelijk bewijs voor is. Kijk bijvoorbeeld naar de termen spillover en crossover zoals Schaufeli en Bakker (2020) die beschrijven – meer daarover in paragraaf 1.1. Werk is een belangrijk onderdeel van iemands leven, je ontleent er ook een stukje identiteit aan. Hoe jij je op je werk voelt, hoe je daar bejegend wordt, neem je mee naar huis. En omgekeerd. Het gaat uiteindelijk om welbevinden (paragraaf 1.2) en de emoties die mensen ervaren – ook op het werk – waarover meer in paragraaf 1.3. Dat emoties en stress nauw met elkaar verbonden zijn – en invloed hebben op het welbevinden – daarover meer in paragraaf 1.4. En dan als afsluiter in paragraaf 1.5: hoe dit alles staat of valt vanwege communicatie binnen je team, afdeling of organisatie!
1.1 Besef je eigenlijk wel hoe belangrijk je bent?
Productiviteit hangt minder af van targets en doel- en resultaatgericht werken (Pink, 2018), maar vooral van hoe happy iemand is op haar of zijn werk. Daar kom je al lezend door dit boek achter. Het is vreemd dat zowel de opleiding van leiders als het inrichten van een organisatiestructuur met bijbehorende missie, doelen, kernwaarden, strategie, visie en targets nauwelijks gericht is op de mensfactor. Het is al bijzonder als de klant centraal staat binnen de genoemde organisatiefactoren. Het is een regelrecht mirakel als (ook) de medewerker als vertrekpunt – de pijler – van een goede organisatiestrategie is.
En dat terwijl zoveel experts het met elkaar eens zijn: een gelukkig mens maakt de beste medewerker!
Waarschijnlijk ben je ook een medewerker in jouw organisatie. Weliswaar met een leiderschapsfunctie of met leidinggevende taken en tegelijkertijd ook afhankelijk van jouw teamleider, afdelingsmanager of directeur. Ook jij bent afhankelijk van hoe jij op je werk wordt bejegend. Ook jij voelt het wanneer een dag super is geweest of door en door k**.
Ervaringen kruisen de grens tussen werk en privé
Crossover (Schaufeli & Bakker, 2020) is het idee dat je de ervaringen die je opdoet op het werk meeneemt naar huis – en omgekeerd. Als jij een goeie dag hebt gehad bijvoorbeeld, dan kom je vrolijker thuis, oftewel jouw positieve stemming vanwege je werkdag kruist de werk-privé grens.
Jouw stemming draag je ook op anderen over
Spillover (Schaufeli & Bakker, 2020) is het idee dat jouw stemming ook invloed heeft op de mensen waarmee je interacteert. Om te blijven bij het voorbeeld van een goede dag op het werk, jouw positieve stemming thuis (crossover) heeft vervolgens ook invloed op de mensen thuis (spillover). Jouw vrolijke stemming loopt over op je thuisfront.
Kortom, dat wat je thuis meemaakt heeft invloed op jou in je werksetting en op jouw collega’s in de werksetting. En nog belangrijker is dat wat je op het werk meemaakt invloed heeft op jouw privéleven en op de mensen die je dierbaar zijn. Het blijkt dat bij bijna 70% van de mensen hun leidinggevende meer invloed heeft op hun geestelijke gezondheid dan een therapeut of een arts (Brower, 2023). De invloed van de leidinggevende op welbevinden is zelfs even groot als die van hun partner. En juist daarom ben jij als leider zo belangrijk, want jij hebt invloed op hoe jij jouw mensen op het werk aanstuurt, bejegent, waardeert, enzovoort. Zij nemen jou mee naar huis!
En jij?
Let daarom op en denk na over wat jou op het werk gelukkig maakt of juist (dood) ongelukkig. Niet dat al je medewerkers precies hetzelfde zijn, noch hetzelfde als jij. De basis is echter wel hetzelfde: iedereen is op zoek naar een bepaalde mate van welzijn, welbevinden, zingeving, verbinding en geluk. En werk is daar een belangrijke factor in. Wellicht zelfs de allerbelangrijkste. Veel mensen spenderen immers meer uren met hun collega’s dan met wie dan ook uit hun sociale netwerk.
Kortom, als leider heb je enorm invloed op de mensen voor wie jij de leider bent. Het gaat veel verder dan alleen jouw gedrag – jij bent ook bepalend in hoe anderen in het team elkaar bejegenen, waarderen, enzovoort. Jij bent degene die de grootste invloed heeft op hoe veilig iemand zich voelt, bijvoorbeeld. Meer hierover in de volgende hoofdstukken.
De excellente leider is belangrijk
Wat je mee naar huis meeneemt vanuit je werk heet crossover en betekent dat jij als leider belangrijk bent, want jij hebt invloed op hoe jij jouw mensen op het werk aanstuurt, bejegent, waardeert, enzovoort.